Seks, vrijheid, ontdekken, spannende dates…
Daar praat ik hier regelmatig over.
Maar laten we eerlijk zijn: bij wisselende seksuele contacten horen ook risico’s.
Niet het meest sexy onderwerp misschien, maar wel eentje die erbij hoort.
Hoe groot is het risico op een soa als je swingt? En hoe kun je de kans op een soa verkleinen?
Kleine disclaimer… 
Voor deze blog heb ik allerlei vragen gesteld aan de experts van Soapoli-online. De informatieve stukken zijn gebaseerd op hun antwoorden en medische kennis.
Tussendoor deel ik ook mijn eigen ervaringen, mening en hoe wij daar in de praktijk mee omgaan. Want advies is één ding… maar de praktijk blijkt soms net iets anders.
Hoe vaak testen?
Soapoli-online adviseert mensen met meerdere partners om zich ongeveer elke zes maanden te laten testen.
“Belangrijker dan het label “open relatie” of “single” is eigenlijk het gedrag: hoe vaak heb je nieuwe contacten en wat gebeurt er precies? Daarnaast is het logisch om extra te testen bij klachten, na onbeschermde seks met een nieuwe partner, of als iemand in je netwerk positief test en jou gewaarschuwd heeft.”, aldus Marlous Lasschuyt.
Mijn man en ik zijn best actief in het swingen. Dat is ook de reden waarom wij zo’n 4 keer per jaar testen. Wat ons betreft is regelmatig testen een ongeschreven regel in de open-minded wereld.
Wij noemen het thuis altijd “risico van de hobby”. Klinkt misschien een beetje flauw, maar het is wel de realiteit. Ik vergelijk het wel eens met voetbal. Daar kun je je enkel verzwikken of je been breken. In onze hobby loop je kans op een soa.
Niet het leukste risico natuurlijk, maar wel eentje waar je rekening mee houdt. Daarom testen wij regelmatig.
Vroeger konden veel swingers gratis bij de GGD terecht voor een soa-test. Inmiddels zijn de regels veranderd en kom je daar lang niet altijd meer voor in aanmerking. Dat betekent dat regelmatig testen vaak ook een investering is geworden.
Je kunt hiervoor terecht bij je huisarts of, als je het liever anoniem doet, bijvoorbeeld gebruikmaken van een thuistest van Soapoli-online.
Wanneer testen en wat als je positief bent?
Meestal heeft het pas zin om na twee weken te testen. Test je eerder, dan kun je een vals negatieve uitslag krijgen. Voor sommige infecties, zoals hiv en syfilis, is het verstandig om na 4 weken te testen.
Als iemand binnen een open relatie positief test, is het belangrijk dat de partner zich ook laat testen. Even geen seks (of alleen met bescherming) tot de behandeling is afgerond, helpt om te voorkomen dat je elkaar opnieuw besmet.
Gelukkig zijn veel soa’s goed te behandelen. Hoe die behandeling eruitziet, hangt af van welke soa je hebt. Volg daarom altijd het advies van je arts, de GGD of de zorgverlener waarbij je getest bent.
Bij een positieve test is het uiteraard ook belangrijk om je sekspartners te waarschuwen.
Dat kan via de GGD zelfs anoniem. Onze mening daarover? Doe dat niet.
Ik heb zelf ooit een anonieme waarschuwing ontvangen, terwijl mijn man geen bericht kreeg. We hebben ons direct laten testen en bleken inderdaad positief. Vervolgens zijn we al onze seksuele contacten sinds de laatste test langsgegaan met een belletje of appje.
En ja… dat voelde echt als een walk of shame, eerlijk is eerlijk.
Maar weet je wat? We waren uiteindelijk nog meer van slag door die anonieme waarschuwing dan door de soa zelf.
Er is zoveel openheid en respect binnen deze scene. Wat ons betreft past een anonieme waarschuwing daar niet bij. Bovendien wisten we niet van wie het bericht kwam. Daardoor moesten we veel verder terug in de tijd mensen waarschuwen dan misschien nodig was geweest.
Echt lieve mensen, ook als je het lastig vindt of je schaamt: dit hoort er soms gewoon bij. Het is niet leuk en het is ongemakkelijk, maar neem je verantwoordelijkheid.
Bel of stuur een berichtje naar de mensen die je moet waarschuwen. Dat is misschien spannend, maar wel zo respectvol.
Het is een mooie vrije wereld, maar vrijheid en verantwoordelijkheid horen wat mij betreft bij elkaar.
Meest voorkomende soa’s en risico’s.
De soa’s die Soapoli-online het meest ziet, zijn chlamydia en gonorroe, maar ook syfilis neemt weer toe. Hpv en herpes komen ook veel voor, alleen blijven die vaak onder de radar omdat mensen er geen klachten van hebben.
Overdracht kan plaatsvinden via slijmvliescontact, lichaamsvloeistoffen, wondjes en soms ook via vingers of seksspeeltjes. Het risico verschilt per soa.
(Meer weten over deze soa’s? Je vindt uitgebreide informatie op de website van Soapoli-online. Tip: gebruik hun zoekfunctie, zo heb je snel een overzicht van alle informatie en blogs die ze er over geschreven hebben)
Een vraag die ik regelmatig hoor:
“Als je toch al oraal contact hebt zonder bescherming, maakt een condoom dan nog zoveel verschil?”
Kort antwoord: jawel.
Het risico wordt echt groter bij penetratie zonder condoom, omdat je een extra transmissieroute toevoegt en de kans op overdracht per contact hoger ligt. Het belangrijkste inzicht hier is dat risico zich opstapelt – het is geen alles-of-niets verhaal.
Een volger op Instagram noemde de term ‘bare’ al een keer in een antwoord op een vraagsticker. Penetratie zonder condoom noemt men bare of bareback.
Maar…even terug naar de orale seks. Wat is daar dan het risico?
Met name gonorroe, maar ook chlamydia, syfilis en herpes kunnen via orale seks worden overgedragen. Keelgonorroe is bijvoorbeeld vaak symptoomloos, maar wel besmettelijk, en speelt echt een rol binnen netwerken waarin mensen meerdere partners hebben.
En vergeet niet het condoom te wisselen. Vrij logisch?
Je zou denken van wel hè .
Wissel bij elke nieuwe partner, en ook bij wisselen tussen oraal, vaginaal en anaal contact. Dat geldt eigenlijk ook voor seksspeeltjes. Via vingers en speeltjes kan er ook overdracht plaatsvinden, vooral als die direct van de één naar de ander gaan zonder schoonmaken. Simpele dingen zoals handen wassen of speeltjes reinigen (of er een condoom omheen gebruiken) maken al een groot verschil.
Of wij oraal veilig doen? Nee. En eerlijk gezegd heb ik het ook nog nooit iemand zien doen. Pijpen met condoom of beffen met een beflapje.
We beseffen ons dat het risico’s met zich meebrengt uiteraard. Daarom testen we ook regelmatig en doen anderen dat (als het goed is) ook.
Bij het vingeren is het ook wel lastig in de praktijk. Het kan nogal een onderbreking zijn om naar een wasbak te lopen en je handen te wassen, voordat je met iemand anders verder speelt.
“Veeg het vocht dan iig tussendoor af aan een handdoek. Dat is niet helemaal veilig, maar zorgt al wel voor minder risico dan dat je het niet doet’, aldus Marlous Lasschuyt.
Spreek ook van te voren goed af met je partner wat je wel en niet doet, waar jullie grenzen liggen en respecteer de grens van de ander. En pas op met alcohol of drugs, omdat grenzen dan kunnen vervagen en je wellicht later spijt krijgt.
HPV, herpes en hepatitis verdienen ook even aandacht
En toen kwamen we bij het stukje waar mijn kennis een stuk minder groot is…
Ik wist zelf niet eens dat hpv een soa is. Waarschijnlijk omdat er bij een standaard soa-test meestal niet op getest wordt. Veel vrouwen komen er pas mee in aanraking als er bij een uitstrijkje hpv wordt gevonden.
Pas door ingevulde vraagstickers over soa’s op mijn Instagram kwam ik er achter dat mensen zich wel degelijk druk maken om hpv en toen ben ik het uit gaan zoeken.
Hpv wordt meestal via seksueel contact overgedragen, daarom valt het onder de soa’s.
Hpv, herpes en hepatitis.
Gelukkig weet Marlous er een stuk meer over dan ik.
Hpv is zo veelvoorkomend dat veel mensen het ooit oplopen zonder het te weten. Het virus kan wel worden overgedragen, maar in de meeste gevallen ruimt het lichaam het zelf weer op en veroorzaakt het geen klachten. Soms zijn extra controles nodig, afhankelijk van het type hpv en eventuele afwijkingen die gevonden zijn.
Herpes blijft levenslang aanwezig en kan ook worden overgedragen zonder zichtbare blaasjes.
Hepatitis B is seksueel overdraagbaar, maar daar kun je je gelukkig tegen vaccineren, net zoals je je voor hpv kunt laten vaccineren. Dat is zeker iets om te overwegen als je meerdere partners hebt.
(Meer weten over deze soa’s? Je vindt uitgebreide informatie op de website van Soapoli-online. Tip: gebruik hun zoekfunctie, zo heb je snel een overzicht van alle informatie en blogs die ze er over geschreven hebben)
En ja er zijn ook mensen die bewust niet willen vaccineren door allerlei negatieve bijwerkingen. En die keuze ligt ook helemaal bij jezelf.
Je date vragen of ze getest zijn?
Om heel eerlijk te zijn vragen wij dat meestal niet. We spreken veel af met dezelfde mensen en weten van elkaar dat er regelmatig getest wordt. Niet omdat we elkaar daar steeds naar vragen, maar simpelweg omdat het onderwerp niet wordt vermeden en af en toe vanzelf ter sprake komt.
In een parenclub ga je er ook vanuit dat mensen A niet komen als ze (onverwacht) klachten hebben en B regelmatig testen (de ongeschreven regel dus).
Volgens Soapoli-online zou het juist mooi zijn als we dit spannende gesprek normaliseren.
“Bijvoorbeeld door gewoon te zeggen: “Ik test me elke 6 maanden, hoe doe jij dat?” Dan maak je het onderdeel van zorg voor elkaar, in plaats van wantrouwen.”
Als je er echt heel voorzichtig mee wilt zijn, kun je natuurlijk ook eerst een paar keer met een stel afspreken om elkaar te leren kennen. Klikt het goed? Dan plan je nadat iedereen getest is een actieve date thuis, in een club of op een erotisch dansfeest.
Niet meer testen op chlamydia?
Dat brengt me meteen bij een punt waar ik zelf wel over nadenk.
Tegenwoordig hoor je regelmatig dat chlamydia vaak vanzelf weer verdwijnt en dat standaard testen niet altijd meer nodig is. Dat is ook één van de redenen waarom de GGD sinds 2025 haar testbeleid heeft aangepast, op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten.
Toch voelt dat voor mij soms wat vreemd. In de lifestyle kom je namelijk regelmatig dezelfde mensen tegen en bewegen veel contacten zich binnen dezelfde netwerken.
Als een deel van de mensen zich wel op chlamydia laat testen en behandelen, terwijl anderen zich juist niet meer laten testen omdat het vaak vanzelf overgaat, voelt dat voor mij een beetje tegenstrijdig. Zeker wanneer je ook regelmatig nieuwe mensen ontmoet die weer onderdeel worden van datzelfde netwerk.
Misschien kijk ik daar als swinger anders naar dan de gemiddelde Nederlander, maar ik merk dat veel mensen in deze wereld nog steeds bewust kiezen om zich ook op chlamydia te laten testen. Niet omdat ze bang zijn, maar omdat ze verantwoordelijkheid willen nemen voor zichzelf én voor de mensen met wie ze contact hebben.
Tot slot
“Nog een belangrijk punt: vaker een soa oplopen en dus vaker behandeld worden is niet zonder risico. Door veel antibioticagebruik neemt de kans op resistentie toe, vooral bij gonorroe zien we dat al gebeuren. Dat maakt preventie en bewust testen extra belangrijk”, aldus Marlous Lasschuyt.
Tja ik moet eerlijk zeggen dat ik daar nog niet zo bij stil gestaan had. Dank je wel Marlous dat je ons dit ook nog even mee geeft!
Soa’s…niet het leukste onderwerp, maar wel iets om even bij stil te staan.
Seksualiteit mag leuk zijn.
Ontdekken mag leuk zijn.
En genieten mag zeker leuk zijn.
Maar vrijheid en verantwoordelijkheid gaan wat mij betreft hand in hand.
Test regelmatig, wees eerlijk naar elkaar en zorg goed voor jezelf én voor de mensen met wie je plezier beleeft.
Dan blijft die mooie vrije wereld vooral heel erg leuk. 
Lees ook: Voor het eerst naar een parenclub: wat kun je verwachten? (deel 1)
of Soorten erotisch uitgaan
Liever een ervaringsverhaal? Lees dan bijvoorbeeld: Na zijn scheiding ontdekte Marco nieuwe monogamie en zichzelf
