Onze ervaring én advies van een seksuologe.
Vertel je jouw kinderen dat je een open relatie hebt? Of houd je liever geheim dat je een niet-monogame relatie hebt of swinger bent? Het is een vraag die we de afgelopen jaren regelmatig kregen én zelf ook aan anderen hebben gesteld.
Het korte antwoord is: ja, onze (bonus)dochter weet het inmiddels. Hoe we tot die keuze zijn gekomen, vertel ik later in deze blog.
Maar wanneer vertel je kinderen over een open relatie? Wanneer zijn ze oud genoeg? Vertel je het überhaupt? En als je besluit eerlijk te zijn, hoe pak je zo’n gesprek aan zonder je kind te overladen met informatie waar het misschien helemaal nog niet aan toe is?
Omdat ik zelf niet zomaar een “goed” antwoord had, besloot ik deze blog niet alleen vanuit mijn eigen ervaring te schrijven. Ik vroeg ook Marieke van Sensualife, gespecialiseerd in seksuologie, mental coaching en hypnose, om haar professionele visie. Daarnaast vroeg ik mijn Instagram-volgers hoe zij omgaan met het vertellen van een open relatie aan hun kinderen.
Om het praktisch te houden gebruik ik in deze blog regelmatig de term ‘open relatie’. Daarmee bedoel ik ook een open-minded relatie, polyamorie en andere vormen van consensuele niet-monogamie. Welke relatievorm je ook hebt, de vraag blijft hetzelfde: vertel je het je kinderen of niet?
Begin niet met de vraag óf je het vertelt
Volgens Marieke maken veel ouders één denkfout.
Ze beginnen met de vraag: “Wanneer vertel ik het mijn kind?”
Maar volgens haar is er een veel belangrijkere vraag die daaraan voorafgaat.
“Wil je dit eigenlijk wel met je kind delen? En waarom?”, aldus Marieke.
Openheid betekent niet dat alles gedeeld moet worden
Marieke benadrukt iets wat ik ontzettend belangrijk vind.
Open communiceren over seksualiteit is waardevol. Kinderen die opgroeien in een omgeving waarin seksualiteit bespreekbaar is, ervaren vaak minder schaamte en durven eerder vragen te stellen wanneer ze ergens mee zitten.
Maar…
Openheid betekent niet automatisch dat je ook alle details van je eigen seksleven hoeft te delen.
“Zoals het seksleven van je kind privé is, mag dat van jou dat ook zijn. ‘Too much information’ is een valkuil waar je niet in wilt trappen.”, zegt Marieke.
En daar ben ik het op zich wel mee eens.
Tegelijk voel ik zelf wel een belangrijk verschil.
Voor mij is vertellen dat je een niet-monogame relatie hebt iets heel anders dan vertellen hoe je seksleven eruitziet.
Dat laatste hoeft van mij ook helemaal niet.
Maar het eerste kan soms juist heel praktisch zijn.
Stel je viert een verjaardag waarbij zowel “gewone” vrienden als open-minded vrienden aanwezig zijn.
Dan is het best prettig als je kind begrijpt waarom je sommige mensen een kus op de mond geeft of waarom iemand zegt: “Tot volgende keer in de club.”
Dat gaat voor mij niet over seks.
Dat gaat over eerlijk kunnen zijn over hoe je leven eruitziet en gewoon jezelf kunnen zijn.
En ik weet nog dat ik mijn ouders ooit vroeg of zij eigenlijk nog seks hadden.
Ik kreeg nauwelijks antwoord.
Achteraf denk ik: zeg gewoon “ja natuurlijk”.
Dat had voor mij al zoveel normaler gevoeld dan de wazige, de vraag negerende reactie.
Leeftijd is minder belangrijk dan ontwikkeling
Veel mensen vragen zich af:
“Vanaf welke leeftijd kun je dit vertellen?”
Volgens Marieke is daar geen vaste leeftijd voor te noemen.
“De sleutel zit hem niet in de leeftijd, maar in de fase waarin een kind zich bevindt. De ene zestienjarige is de andere niet.”
En die voel ik ook helemaal.
Sommige jongeren zijn op hun zestiende al heel open over relaties, verliefdheid en seksualiteit.
Anderen vinden het onderwerp nog ontzettend ongemakkelijk.
En juist dat verschil bepaalt volgens Marieke veel meer of een kind klaar is voor zo’n gesprek dan het aantal kaarsjes op de verjaardagstaart.
Laat kinderen eerst hun eigen seksualiteit ontdekken
Nog een belangrijk punt dat Marieke maakte is precies de reden waarom wij gewacht hebben met het vertellen over onze relatievorm.
Wanneer een kind zelf nog volop bezig is met het ontdekken van de eigen seksualiteit en daar misschien nog onzeker over is, kan het verstandig zijn om je eigen relatievorm nog niet actief bespreekbaar te maken.
Niet omdat het iets is om je voor te schamen.
Maar omdat je wilt voorkomen dat jouw keuzes onbedoeld invloed hebben op de zoektocht van je kind.
Marieke noemt daarin eigenlijk twee risico’s.
Het eerste is dat een kind zich juist tegen jouw relatievorm gaat afzetten.
Veel jongeren vinden het al ongemakkelijk om te bedenken dat hun ouders überhaupt seks hebben.
Laat staan dat daar meerdere mensen bij betrokken zijn.
Het bekende “ieuw, mijn ouders…”-gevoel.
Daardoor kan een kind het onderwerp helemaal gaan vermijden.
Het tweede risico is precies het tegenovergestelde.
Dat een kind denkt:
“Mijn ouders doen het zo, dus misschien is dat normaal en hoort dat blijkbaar ook bij mij.”
Volgens Marieke wil je juist voorkomen dat jouw voorkeuren de seksuele identiteit van je kind kleuren.
Kinderen moeten de ruimte krijgen om zelf te ontdekken wat bij hen past.
Niet wat bij hun ouders past.
Wanneer is het dan wél een goed moment?
Volgens Marieke zijn er wel signalen die kunnen aangeven dat een kind mogelijk klaar is voor zo’n gesprek.
Bijvoorbeeld wanneer je merkt dat je zoon of dochter open praat over relaties en seksualiteit.
Wanneer nieuwsgierigheid belangrijker lijkt dan oordeel.
Wanneer vragen op een ontspannen manier gesteld worden.
En wanneer je het gevoel hebt dat er al een eigen seksuele identiteit begint te ontstaan.
Dat betekent overigens nog steeds niet dat je meteen alles hoeft te vertellen.
Sterker nog.
Marieke adviseert juist om klein te beginnen.
Vertel bijvoorbeeld dat jullie een open relatie hebben.
Of dat jullie af en toe een erotisch feest bezoeken.
En wacht vervolgens af.
Komt er een vraag?
Dan kun je kijken of je die wilt beantwoorden.
Komt die vraag niet?
Dan is dat misschien ook helemaal prima.
Een handige beslisboom
Tijdens ons gesprek gaf Marieke eigenlijk een hele eenvoudige manier om hierover na te denken.
Stel dat je kind ineens vraagt:
“Waarom zijn jullie zo sexy gekleed?”
Of:
“Waar gaan jullie eigenlijk naartoe?”
Dan kun je jezelf volgens haar steeds dezelfde twee vragen stellen.
Wil ik eerlijk antwoorden?
Zo nee?
Dan is een eenvoudig antwoord prima.
Bijvoorbeeld dat je naar een feestje gaat.
Niet liegen, maar ook niet méér vertellen dan nodig is.
Wil je wel eerlijk antwoorden?
Vraag jezelf dan af:
Kan mijn kind deze informatie op dit moment aan?
Twijfel je daarover?
Dan hoef je nog steeds niet alles te vertellen.
Je eigen seksleven blijft privé.
Heb je juist het gevoel dat je kind er klaar voor is?
Kies dan een rustig moment om het gesprek aan te gaan.
Niet vlak voordat je op hoge hakken de deur uitloopt richting een erotisch feest.
Maar op een moment waarop er tijd en ruimte is om vragen te stellen.
En misschien wel het belangrijkste advies van Marieke:
“Neem de vragen van je kind serieus. Draai er niet omheen en maak er geen taboe van. Ook als je besluit niet de volledige waarheid te vertellen, kan dat op een respectvolle manier.”
Uiteindelijk gaat het niet alleen over een open relatie.
Het gaat over vertrouwen.
Over veiligheid.
En over een kind het gevoel geven dat alles bespreekbaar mag zijn.
Hoe hebben wij dit zelf aangepakt?
Toen ik het gesprek met Marieke had, merkte ik dat haar adviezen herkenning opriepen.
Maar toch heb ik het altijd lastig gevonden om alles geheim te houden.
Toen ik mijn man leerde kennen was zijn dochter 7,5 jaar oud. Op zijn Tinderprofiel stond al dat hij een dochter had. Zelf heb ik nooit een kinderwens gehad. Ik zat eerlijk gezegd vooral voor de gezelligheid op Tinder. Natuurlijk hoopte ik stiekem op een leuke relatie, maar ik verwachtte er niet zoveel van. Daarom reageerde ik ook gewoon op een man met co-ouderschap.
Vrij snel nadat we een relatie kregen, hebben we zijn ex verteld dat we een open-minded relatie hebben en dat ik werkte voor een open-minded dating website. Dat voelde voor ons prettiger en praktischer. Het contact onderling is ook altijd goed geweest.
Maar, één ding was duidelijk: hun dochter hoefde dit nog niet te weten.
De reden was logisch. Ze moest eerst haar eigen seksualiteit kunnen ontdekken, zonder beïnvloed te worden door hoe wij onze relatie invullen.
Begrijpelijk natuurlijk, maar toch…
Ik heb daar altijd moeite mee gehad. Vooral toen ze iets ouder werd.
Niet omdat ik haar alles wilde vertellen over ons seksleven. Absoluut niet.
Maar omdat ik liegen gewoon ontzettend vervelend vind en ik het beu was om mezelf in allerlei bochten te wringen.
In het begin gingen we alleen weg in onze kinderloze weekenden, maar later werden we daar flexibeler in én begon ze ook te vragen hoe ons weekend geweest was.
Alwéér een verjaardag
Als je regelmatig naar een parenclub gaat of een erotisch feest bezoekt, moet je creatief worden.
Wij hadden opvallend vaak een verjaardag of feestje.
Of vrienden die ver weg woonden, waardoor we bleven slapen omdat we “een drankje hadden gedronken”.
Voor we terug thuis waren, namen we vaak nog even door welk verhaal we precies zouden vertellen.
Bij wie waren we ook alweer?
Waar woonde diegene?
Wat als ze door zou vragen?
Je wilt natuurlijk wel hetzelfde verhaal vertellen.
We bleven dan gewoon zo dicht mogelijk bij de waarheid.
En bij een clubbezoek of feest waar we niet bleven slapen had je ook altijd nog die tas.
Want hoe leg je uit dat je voor een verjaardag een weekendtas meeneemt?
Misschien valt zoiets een kind helemaal niet op.
Maar ik maakte me daar dus druk om.
Ook vroeg ik me af of ze nooit zou denken: “Hoeveel verjaardagen kan een mens hebben?”.
Toen het bijna misging
Ik weet nog goed dat ze een jaar of vijftien was.
We vertelden dat ik moest werken op een beurs in Utrecht en dat klopte ook.
Alleen vertelden we er niet bij dat het de Kamasutrabeurs was.
Die vrijdag werd de Jaarbeurs ontruimd vanwege een hijskraan die dreigde om te vallen.
En precies dát kwam op het nieuws.
“Kamasutrabeurs in Utrecht ontruimd.”
Oei…
Gelukkig bedachten we dat we konden zeggen dat ik bij de organisatie werkte. Op- en afbouw, begeleiding van standhouders enzovoorts. Ik heb evenementenmanagement gestudeerd, dus dat klonk geloofwaardig.
Ze vroeg verder niet door.
Pubers zijn verrassend vaak vooral druk met hun eigen leven en alle puberproblemen.
Toen veranderde alles
Vorig jaar verloor ik mijn baan.
Brabants Meisje begon langzaam vorm te krijgen en we beseften:
Dit gaat niet meer samen met geheimen.
Ik wilde een platform opbouwen waarin ik volledig mezelf kon zijn.
Zonder smoesjes.
Zonder steeds te moeten nadenken wat ik wel en niet kon zeggen.
Bovendien was ze inmiddels zeventien.
Voor ons voelde dat als het juiste moment.
We waren eerlijk gezegd behoorlijk zenuwachtig.
Een paar opmerkingen die ze eerder maakte gaven ons het gevoel dat ze misschien iets vermoedde.
Na het eten begonnen we daar rustig over en dat was meteen ons bruggetje.
“We willen iets met je delen.”
“We hebben geen monogame relatie, maar een open-minded relatie. We houden ontzettend veel van elkaar en voor ons werkt dit goed.”
Ze keek ons aan.
“Uh… ja… dus wat wil je nou eigenlijk zeggen?”
We herhaalden het nog een keer.
“Oh… dus jullie doen trio’s en spreken met andere mensen af?”
“Ja… bijvoorbeeld. Of we bezoeken een erotisch dansfeestje.”
“Oh. Ja nou, prima toch? Leuk voor jullie.”
Dat…
…hadden we totaal niet verwacht.
Ze had geen vermoeden.
Ze vond het niet raar of vreemd.
Eigenlijk was haar reactie veel normaler dan die van ons.
Sindsdien voelt het alsof er een enorme last van mijn schouders is gevallen. Het is zo’n verademing om gewoon eerlijk te kunnen zijn.
Geen geheimen meer. Geen toneelstukjes. Gewoon mezelf.
Hoe denken jullie hierover?
Via Instagram vroeg ik hoe jullie hierin staan.
En om eerlijk te zijn had ik eigenlijk een andere verdeling van antwoorden verwacht.
Maar liefst 67% gaf aan vooral te twijfelen óf je het überhaupt moet vertellen.
Slechts 15% twijfelt over de juiste leeftijd.
9% vraagt zich af hoe je zo’n gesprek begint.
En 9% is vooral bang voor de reactie.
Toen ik vroeg waarom je het uiteindelijk wél zou vertellen, kwamen vooral eerlijkheid en openheid terug.
40% wil kinderen opvoeden met een open blik.
36% vindt eerlijkheid belangrijk.
15% noemt het vooral praktisch.
9% is simpelweg klaar met alle smoesjes.
Dat laatste herken ik dus het meest.
Ik wil niet steeds op mijn tenen lopen.
Niet bang zijn dat verhalen niet meer kloppen.
Niet nadenken over waarom er weer een weekendtas meegaat.
Niet opnieuw verzinnen hoe ons weekend eruitzag.
De populairste smoesjes
Ik moest stiekem ook wel lachen om jullie reacties.
Want blijkbaar zijn wij niet de enigen.
De meest gebruikte smoesjes waren:
“We hebben een verjaardag.”
“We gaan naar vrienden.”
“We gaan uit eten.”
“We gaan naar de sauna.”
“We hebben een feestje.”
“We blijven slapen omdat we een drankje drinken.”
En sommige waren wat directer:
“We hebben een verkleedfeest.”
“Een feestje voor volwassenen.”
En een enkeling vertelt het gewoon, omdat de kinderen wel weten dat ze een open relatie hebben.
Mijn conclusie?
Ik denk nog steeds niet dat er één goed antwoord bestaat.
Als ik alleen naar mezelf kijk?
Dan ben ik ontzettend blij dat we het uiteindelijk verteld hebben.
Niet omdat ik haar alles wilde vertellen.
Maar omdat ik eindelijk mezelf kon zijn.
Zonder smoesjes en halve waarheden.
En zonder steeds bang te zijn dat één nieuwsbericht mijn zorgvuldig bedachte verhaal onderuit zou halen.
Maar of jij jouw kinderen vertelt dat je een open relatie hebt?
Dat blijft iets heel persoonlijks.
Heb jij het je kinderen verteld? Of zou je dat juist nooit doen? Laat het gerust weten in de reacties of via DM op mijn Instagram.
Over Marieke van Sensualife
Voor deze blog vroeg ik de professionele visie van Marieke van Sensualife, gespecialiseerd in seksuologie, mental coaching en hypnose. Ze begeleidt mensen bij vragen over seksualiteit, relaties, persoonlijke ontwikkeling en intimiteit.
Meer weten over haar werk? Neem dan zeker eens een kijkje op haar website en volg haar op Instagram.
Lees ook: Soorten erotisch uitgaan of ENM Relaties
Liever een ervaringsverhaal? Lees dan bijvoorbeeld: Na zijn scheiding ontdekte Marco nieuwe monogamie en zichzelf
